vrijdag 8 april 2011

8 april 1808: start burgerlijke stand Vlissingen

Dit jaar wordt door het archiefwezen uitgebreid aandacht besteed aan het feit dat de burgerlijke stand tweehonderd jaar geleden in ons land van start ging. In een vorig blogbericht hebben wij al gemeld dat er voor Zeeland twee uitzonderingen zijn: het grondgebied van Zeeuws-Vlaanderen startte per 22 september 1796 en Vlissingen per 8 april 1808.

De aanleiding voor de invoering van de burgerlijke stand in Vlissingen is een toelichting waard. Na de verovering van de Republiek der Verenigde Nederlanden door de Fransen in de winter van 1794/1795 werd ons land een vazalstaat van Frankrijk, de Bataafse Republiek. Bij de capitulatie-onderhandelingen met het gewest Zeeland en later met de Republiek dwongen de Fransen af dat in deze havenstad een Frans garnizoen werd gelegerd en dat zij gebruik mochten maken van de haven. Vlissingen was voor de Fransen van groot strategisch belang voor de verdediging van het Westerscheldegebied en zij beschouwden de stad feitelijk als onderpand.

Keizer Napoleon zag de havenstad ook als een belangrijke uitvalsbasis voor een aanval op Engeland. Mede om die reden veranderde in 1807 de status van Vlissingen. In het verdrag van Fontainebleau (11 november 1807) werd Vlissingen een Franse stad met als gevolg dat de Franse wetgeving voor het bestuur en de inwoners van kracht werd. Eén van de wetten was de in 1792 ingevoerde wet op de burgerlijke stand. De stad werd toegevoegd aan het Arrondissement van Eecloo, onderdeel van het Departement van de Schelde. Op 17 maart 1808 werden door de rechtbank van eerste aanleg van dit arrondissement de registers "pour servir à enregistrer les naissances, les mariages et divorces, et les décès" aangemaakt en naar Vlissingen gestuurd.

Drie weken later, op 8 april, om 10.00 uur 's morgens werd de geboorte van Frans Daniël Leijnse door Pieter Anthonie Nolson, adjunct-maire en optredend als ambtenaar van de burgerlijke stand, geregistreerd in de eerste akte van de burgerlijke stand van Vlissingen. Frans Daniël, zoon van Cornelis Leijnse en Neeltje Keijnemans, was op 3 april geboren.

Voor Vlissingen liep het niet goed af. In de zomer van 1809 werd de stad zwaar gebombardeerd door de Engelse marine. Vele gebouwen, waaronder het stadhuis, werden verwoest. De registers van de burgerlijke stand van 1808 bleven gespaard, maar die van het rampjaar 1809 zijn niet meer aanwezig.

Leo Hollestelle, beheerder Zeeuwen Gezocht

Lees meer over de aandacht die het Zeeuws Archief gaat besteden aan 200 jaar burgerlijke stand op het Zeeuws Archief blog.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen